Tüp bebek tedavisinde yumurta sayısı neden önemli?

Tüp bebek tedavi muvaffakiyetini etkileyen en değerli faktörlerden biri de yumurta sayısı ve kalitesidir. Bilhassa 35 yaşından sonra tüp bebeğin muvaffakiyet bahtı düşer, zira bayanlarda 35 yaşından itibaren yumurtalık rezervi azalır.

Prof. Dr. Deniz Ulaş “Tüp bebek tedavisinde yumurta sayısı neden değerli? Gebelik talihini artırmak için ülkü yumurta sayısı kaç olmalıdır?” hakkında kıymetli açıklamalarda bulundu.

Tüp Bebek Tedavisinde Ülkü Yumurta Sayısı Kaç Olmalıdır?

Tüp bebek tedavisinde en sıkıntı hasta kümelerinden birinin de düşük yumurtalık rezervine sahip bayanlar olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Deniz Ulaş, bayanlarda yumurta sayı ve kalitesinin 32 yaşında düşmeye başladığını, 35 yaşında tekrar bir düşüş yaşandığını ve 38 yaşında dramatik bir düşüş gözlendiğini belirtti.

Bayanların iş hayatına girmesiyle bir arada son yıllarda bayanlar daha geç çocuk sahibi olmak isterler. Tüp bebek tedavisine başvuran bayanlara bakıldığında çoğunluğu 35 yaş üstündedir. Yani yumurtalık rezervi azaldıktan sonra çocuk sahibi olmaya karar verirler ve tüp bebek tedavisine başvururlar.

Tüp bebek tedavisinde yumurta sayısı ve kalitesi ne kadar fazlaysa gebelik bahtı o kadar yüksektir. Tüp bebek tedavisinde toplanan yumurta sayısının 8-15 ortasında olması gebelik talihini artırmaktadır. Şayet toplanan yumurta sayısı 8’in altındaysa düşük yumurtalık rezervi manasına gelir. Toplanan yumurta sayısı 15 den fazla ise çok karşılık olarak kıymetlendirilir.

Kimi çalışmalarda tüp bebek tedavisinde yumurta sayısının 5-15 ortasında olması da ülkü sayı olarak kabul edilmektedir. Yumurta sayısı kadar yumurta kalitesi de tüp bebek tedavisinin muvaffakiyetinde kıymetlidir. Tüp bebekte toplanan yumurtaların metafaz 2 (M2) kademesinde olmasında gerekir. Zira yalnızca M2 oositler sperm tarafından döllenebilir. M2 yumurta sayısı ne kadar çoksa bayanın gebe kalma talihi o kadar yüksektir.

Tüp Bebek Tedavisinde Yumurta Sayısı Neden Kıymetlidir?

Doğal siklusta her ay bayandan 1 yumurta gelişir, çatlar ve sperm ile karşılaşırsa gebelik meydana gelir. Aşılama tedavisinde de maksat 1 yahut 2 yumurta geliştirmektir. Lakin tüp bebek tedavisinde ne kadar çok yumurta varsa hamilelik bahtı o kadar artar. Bu nedenle tüp bebek tedavisinde verilen yumurta geliştirici ilaç dozları daha yüksektir.

Tüp bebek tedavisinde elde edilen embriyo sayısı ne kadar çoksa, bu embriyolar ortasından en düzgün kalitede olanı seçme talihi olacaktır. Bu da gebelik bahtını artıracaktır.

Ayrıyeten yapılan çalışmalar göstermiştir ki; 3. Gün transferine nazaran, 5. Gün embriyo (Blastokist) transferinde hamilelik talihi daha yüksektir. Zira sağlıklı ve kaliteli embriyolar 5. Güne kadar yaşayabilir. 5. Gün embriyo transferi yapabilmek için muhakkak sayıda embriyo olması gerekir ki ortalarından en düzgünü doğal seleksiyonla seçilebilsin.

Kimi durumlarda embriyolara genetik tarama yapmak gerekir. Ailesel genetik geçişli hastalık olması, daha evvel anomalili çocuk doğurma hikayesinin olması, ileri anne yaşı preimplantasyon genetik tarama (PGD) için endikasyonlardır. Embriyolara genetik araştırma yapılabilmesi için 5’in üzerinde embriyo olması gerekir ki sağlıklı embriyo seçilebilsin.

Şayet çok sayıda embriyo varsa, transfer yapıldıktan sonra geriye kalan sağlıklı embriyolar dondurulabilir. Böylelikle gebelik olmasa bile öteki aylarda donmuş embriyolar çözülerek tekrar transfer yapılabilir. Her bir transfer de hamilelik bahtını artıracaktır. 

Tüp bebek tedavisinde çok sayıda yumurta gelişmesi de istenmeyen bir durumdur. İlaçlara çok karşılık en sık polikistik over sendromlu (PKOS)kadınlarda görülür. Bu nedenle PKOS da ilaç dozu çok dikkatli ayarlanmalıdır.

Şayet hasta yumurta geliştirici ilaçlara çok karşılık verirse, tıbbi olarak bu duruma ovaryan hiperstimulasyon sendromu (OHSS) ismi verilir. OHSS tüp bebek tedavisinden istenmeyen bir durumdur. Bakıldığında toplanan yumurta sayısı ne kadar çoksa muvaffakiyet talihi o kadar çok üzere görünse de OHSS gelişmesi durumunda hormonal mikroçevre embriyonun rahime tutunma talihini düşürür. Ayrıyeten OHSS bayanın hayatını riske atan, hatta vefata bile yol açabilecek bir komplikasyondur.

OHSS gelişen bir hasta bir de hamile kalırsa tablo daha da ağırlaşır. Zira gebelikte üretilen BHCG hormonu OHSS’i şiddetlendirir. Bu nedenle OHSS gelişen yahut gelişeceği öngörülen bir hastada tüm yumurtalar toplanmalı, mikroenjeksiyon yapılmalı fakat embriyoların hepsi dondurulmalıdır. 1-2 ay sonra daha fizyolojik hormonal etrafta embriyo transferi yapılmalıdır. Bu formda hem gebelik bahtı artırılmış olur, hem de bayanın hayatı riske atılmamış olur. 

 

Bir bayanın tüp bebek tedavisine nasıl cevap vereceği, kaç yumurta gelişeceğinin evvelden varsayım edilebileceğini söyleyen Prof. Dr. Deniz Ulaş, tedavi öncesi ultrason ile yumurta sayımı yapılarak ve kanda AMH bedeline bakılarak yumurtalık rezervinin düzgün ya da makus olduğunun anlaşılabileceğini belirtti. “Bu testlere bakarak hastaya özel tedavi protokolünü belirlemek ülkü sayıda yumurta toplanmasını sağlar ve hasta muhtemel olumsuz sonuçlarla ilgili evvelden bilgilendirilebilir” halinde açıklamalarda bulundu. 

Hibya Haber Ajansı